اكنون به قول شاعر : « عيب مى جمله بگفتى هنرش نيز بگو » سالار الدوله با همه اين معايب مانند عمويش ظل السلطان سفاك و بىرحم نبود و چند نفرى را كه در لرستان به قتل رسانيده ، برحسب تحريكات پيشكاران و اطرافيان او بوده است . و نيز مانند بعضى شاهزادگان طماع و پول دوست هم نبود و هرچه را به دست مىآورد يا مىبخشيد و يا به مصرف شام و ناهار صدها نفر اشخاص كه در پيرامون او بودند ، مىرساند ولى به تهيه آب و ملك علاقه زياد داشت و خيلى از املاك مردم را به عنف از چنگ صاحبان آنها درآورده و با ثمن بخسى خريده بود و ظاهرا هدف او در اين كار اين بوده كه در لرستان رعاياى شخصى هم داشته باشد كه در موقع لزوم از آنها استفاده نمايد . سالار الدوله در امور جنسى نيز بسيار عفيف و خوددار بوده و كسى نشنيده كه عمل خلاف عفتى از او ناشى گردد . وى مصلحتا با دختر مرحوم امير اشرف ازدواج كرد ولى چون اين دختر قبلا در حباله نكاح ديگرى بوده ، با وى هم‌بستر نشد و بعد از چندين سال او را درحالىكه هنوز دوشيزه بود ، طلاق داد . زنان حرمسراى او را كسى مكشوف الوجه نديده و هميشه مستوره و دور از انظار بوده‌اند و خدمت حرمسراى او به عهده زنان و اطفال نابالغ بوده [ است . ] سالار الدوله شاهزاده‌اى خليق و مهربان و بذله‌گو بوده و گاهى متلك‌هايى مىگفته كه دور از شأنش بوده و به مقتضاى همين بذله‌گوييها غالبا اشخاصى مانند شيخ شيپور كه تالى كريم شيره‌اى بوده با وى جليس و نديم بوده‌اند . در احترام به مقدسات مذهبى و شعائر دينى فوق العاده متعصب و نماز و روزه او هرگز ترك نمىشده ولى مانند برادرش محمد على شاه خرافاتى نبوده و براى آدم كشتن با كلام اللّه استخاره نمىكرد . « 1 » نتيجه ياغيگريها يا قيامهاى سالار الدوله سالار الدوله روىهم‌رفته شاهزاده‌اى ماجراجو و جاه‌طلب بود و به واسطه عشق و علاقه بىپايانى كه به احراز مقام سلطنت داشت ، سالهاى متمادى صحنه غرب را دچار اغتشاش و

--> ( 1 ) . محمد على شاه تمام كارهاى بد و آدمكشىها را با استخاره انجام مىداده ، مثلا روى كاغذ مىنوشته خدايا اگر كشتن ملك المتكلمين يا صوراسرافيل صلاح است ، آيه مناسبى بيايد و آن را در پاكت گذاشته ، براى . . . كه به او عقيده داشت مىفرستاد و او هم در روى پاكت جواب مىداد بسيار كار خوبى است . در آن تعجيل كنيد و صورت اين استخاره‌ها را كه چاپ هم شده ، نگارنده در اختيار دارد .